Op haar 11e wist Dominique (36) al dat zij later de vetste baan wilde hebben die er bestond: vlieger bij Defensie. Een kwart eeuw later heeft zij als helikopterpiloot bij het 300 Squadron op Gilze Rijen meerdere uitzendingen achter haar naam staan en daarnaast timmert zij met haar eigen bedrijf The Boost Company ook in de burgermaatschappij danig aan de weg.

‘Het liefst zou ik voor altijd dit werk blijven doen, want vliegen voor het Nederlands leger is toch echt het allermooiste dat er is. Als helikopterpiloot bij Defensie strijd je met een geweldig team voor een prachtig doel: vrede en veiligheid voor je vaderland en ver daarbuiten. Op het Squadron brengen wij zoveel tijd met elkaar door, wij zijn echt zo hecht met elkaar. Misschien is de band wel hechter dan met mijn eigen familie.’

‘Ik sta nu echter op een punt in mijn carrière dat ik kan doorstromen naar een staffunctie bij Defensie. Dat is echt een grote eer, maar tegelijkertijd is het moeilijk om mijn Squadron te verlaten, los te laten. Het betekent minder vliegen, minder kans op een nieuwe uitzending, minder tijd op mijn Squadron. Maar ik weet ook dat ik ruimte moet maken voor de nieuwe lichting, want in leeftijd hiërarchie ben ik één van de oudsten die daarnaast nog nooit weg van het Squadron is geweest. Ik zit al vanaf 2005 bij dit Squadron en niemand heeft het eeuwige leven.’

Dominique Schreinemachers voor haar helicopter

‘De laatste tijd – misschien wel omdat ik net moeder ben geworden – denk ik steeds vaker terug aan de gevaren waar ik tijdens mijn uitzendingen in Afghanistan aan bloot ben gesteld. De constante dreiging van raketten die op ons kamp werden afgevuurd. Maar ook aan die vlucht die ik in de tweede week van mijn uitzending maakte dwars over Taliban gebied. Met tien man achterin de Cougar helikopter werd de staart van mijn helikopter door de Taliban geraakt. Ik voelde meteen dat het mis was. Twaalf minuten lang dacht ik dat we gingen crashen en de vraag was hoe heftig het zou worden. Er spookt dan van alles door je hoofd. Je hoort wel eens dat je de laatste kogel voor jezelf moet bewaren. Dat gold voor mij ook, want als je als vrouw neerkomt middenin Taliban gebied en je brengt er het levend vanaf dan word je door het hele dorp verkracht en daarna vermoord.’

‘Het lukte uiteindelijk, onder andere door mijn intuïtie te volgen en niet te doen wat ik in al die uren in de simulator had geleerd, om de helikopter lang genoeg in de lucht te houden en ‘gecontroleerd’ te crashen bij een Amerikaanse militaire compound. Door super goed handelen van onze crew en die van de tweede heli zijn we daar terecht gekomen. En dan had ik ook nog een engeltje op mijn schouder dat we niet nog een paar meter doorschoven en tegen een hoop raketten en containers vol met brandstof aan knalden.’

Dominique Schreinemachers voor haar helicopter

‘De volgende dag vertelde mijn toenmalige commandant mij dat ik meteen weer moest gaan vliegen. Even brown-outs (met je helikopter landen in een enorme stofwolk, red.) oefenen.’

‘Weet je, ik ging naar Afghanistan met het idee dat ik mij in ging zetten voor de vrede daar. Om ervoor te zorgen dat Afghaanse meisjes weer naar school konden, weer boeken kregen, dat er gewoon weer muziek geluisterd kon worden en bioscopen weer opengingen. Eigenlijk om mij in te zetten voor rechtvaardigheid. Maar na die crash besefte ik pas echt goed dat het hard om hard was, dat de Taliban er echt op uit waren om ons te vermoorden.’

Dominique en collega's in Afghanistan voor de helicopter

‘Ik denk ook echt dat de burgermaatschappij en het Nederlandse bedrijfsleven best veel van ons veteranen kan leren. Daarom ben ik ook The Boost Company begonnen, omdat ik wilde uitleggen en laten zien wat wij militairen doen. Voor mijn gevoel bestaat er nog een te dikke muur tussen het burgerleven en het militaire leven. Met mijn bedrijf probeer ik een raam in die muur te metselen en mijn cursisten mee te nemen in een mentale verandering. Militairen zijn namelijk heel goed in een doel stellen, in samenwerken, in het creëren van heldere structuren en onze beslissingen gaan bijna altijd om leven en dood. Ik ben ervan overtuigd dat daar nog een grote taak voor ons is weggelegd.’

Dominique Schreinemachers bekijkt haar helicopter

De helikopter is geraakt door de Taliban, waar moet je landen? Veteraan Dominique Schreinemachers (36) vertelt over angst en doorzettingsvermogen in de speciale WNL-Podcast Veteranen Oog in Oog.

Helikopterpiloot Dominique vloog in een Cougar-helikopter over de 'belly-button', een gebied waar de Taliban actief was. Toen de heli langs een rotskam vloog, werden ze ineens geraakt door een raket.

Waar landen?

"Ik heb twaalf minuten gedacht dat ik dood zou gaan", vertelt ze. "Ik had altijd een hoofddoekje in mijn linkerbeenzak zitten. Dat heb ik ook een stukje omhoog getrokken want ik dacht: als ik op de grond kom, gaan ze ons binnen een uur vinden."

Belangrijk was om te bedenken waar de noodlanding het best kon worden voltrokken.

"Ik was continu bezig met: als ik neerga, waar kan ik dan het beste neerkomen? Is een op vlakte het beste, omdat het dan langer duurt voordat ze bij je zijn en je langer om je heen kan schieten. Aan de andere kant had ik tien passagiers bij me die ook mee moeten. Zijn die getraind? Weten die wat ze moeten doen? Misschien kan je beter bij een rotspartij landen waar je achter kan gaan zitten."

Laatste kogel

In handen vallen van de vijand, voelde voor haar niet als een optie. "Je moet je bedenken: als je gepakt wordt door de Taliban, weet je niet wat er met je gebeurt. We zeiden toen, een beetje gekscherend maar toch ook wel gemeend, dat de laatste kogel voor jezelf is. “Eén ding weet je zeker: de Taliban gaat je niet meer netjes terugbrengen naar je moeder. Die gaan een heel lelijk filmpje maken waarschijnlijk."

Je als militair instellen op wat je kan gaan meemaken aan het front, is volgens Dominique eigenlijk niet te doen: "Ik denk dat geen enkele militair zich van tevoren echt kan realiseren hoe je gaat denken als je op uitzending bent. En zeker niet hoe je reageert in een echt oorlogsgebied zoals we in Afghanistan hadden."

Benieuwd naar de indrukwekkende verhalen van Dominique en andere veteranen? Luister de podcast Veteranen Oog in Oog terug.

Dominique Schreinemachers (36), helikopterpilote bij de Luchtmacht, is het wel gewend de enige vrouw te zijn tussen allemaal mannen. Dat was tijdens haar studie aan de KMA en daarna bij de vliegeropleiding al zo en ook later, in haar eigen squadron, is daar weinig aan veranderd. Niet dat het haar veel uitmaakt, en een speciale behandeling is ook niet nodig.

Ten tijde van het interview met Intermediair is Dominique hoogzwanger. Vliegen doet ze om die reden al een tijdje niet meer. Hoe haar leven ná de bevalling eruit gaat zien? Het wordt zoeken naar balans. Genieten van het moederschap, in ieder geval. Vliegen zal ze ook blijven doen, al hoef je bij Defensie de eerste vijf jaar nadat je een kind hebt gekregen niet op missie. En dan heeft ze het tussen de bedrijven door ook nog druk met haar trainingsbureau The Boost Company. Ondanks alles maakt Dominique een relaxte indruk. Maar als Cougar-pilote (helikopter met transportfunctie, red.) met de nodige Afghanistan-ervaring heeft zij wel voor hetere vuren gestaan.

Ga ervoor

Opgegroeid in het Limburgse Venray wilde de dochter van een kunstenaar - 'dat vrijgevochtene heb ik van mijn vader' - en een moeder die als OK-verpleegkundige had gewerkt tot ze kinderen kreeg altijd al piloot worden. 'Mijn vader vond het maar niks dat ik bij de Luchtmacht wilde. Maar mijn moeder, een vrouw met pit die in een andere tijd waarschijnlijk formule 1-coureur of zo was geworden, vond het prachtig. Die had zoiets van: je kunt niet hoog genoeg vliegen, pak de kans die je krijgt om je droom waar te maken, en ga ervoor!'

Defensie

'Dat ik binnen de opleiding het enige meisje was, heb ik nooit als probleem ervaren. Je wordt in het begin wel een beetje uitgetest, je bent dan al gauw een 'bitch' of een 'toffe chick'. Ik kreeg van de andere klassen de bijnaam Barbie. Dat vond ik prima, omdat ze daarmee eigenlijk lieten zien dat ze me ook nog als vrouw zagen. Verder word je namelijk op exact dezelfde manier behandeld als de jongens. Zo moet je voor de toelating over dezelfde fysieke conditie beschikken, en je krijgt ook dezelfde training. Ik had altijd veel gesport, en door mijn toenmalige vriend, die al bij Defensie zat, wist ik wel wat ik ongeveer kon verwachten. Met de grappen van jongens onder elkaar, die behoorlijk lomp kunnen zijn, heb ik ook weinig moeite. Ik zie het zo: uiteindelijk is het enige wat je als vrouw onderscheidt van die jongens dat je geen piemel hebt.'

Vrouwen bij Defensie

Vrouwen zijn binnen Defensie alom ondervertegenwoordigd. Dat geldt ook voor de Luchtmacht en al helemaal voor vliegers. Momenteel is bijna 10 procent van de mensen bij Defensie vrouw. Om dit percentage omhoog te krikken, heeft Defensie onlangs een wervingscampagne gericht op vrouwen gelanceerd. De gedachte daarachter is niet alleen dat er een evenwichtigere samenstelling van het personeel moet komen, maar ook dat vrouwelijke militairen bij missies in gebieden met een andere cultuur makkelijker in contact kunnen komen met lokale vrouwen.

 

'Je wordt uiteindelijk wel een beetje one of the guys. Dat moet ook wel. Je moet tenslotte echt op elkaar kunnen bouwen, ook in levensbedreigende situaties. Zoals toen de Cougar, die ik tijdens een operatie in Uruzgan bestuurde, door de taliban werd beschoten. Daarbij werd de helikopter in de staart geraakt, waardoor wij uiteindelijk 'gecontroleerd' crashten. Uiteindelijk zijn wij opgehaald door onze eigen mensen en hebben de Russen later de heli teruggebracht.'

Overlevingsstand

'De tijd tussen de beschieting en de crash waren de spannendste 12 minuten uit mijn leven, waarbij wij er serieus rekening mee hielden dat we het niet zouden overleven, maar ook dat we door de taliban gevangengenomen en gemarteld zouden worden. Alle dingen die je tijdens de opleiding hebt geleerd, flitsen dan door je hoofd. Zoals die vier weken op survival, deels in je eentje, waarbij je jezelf moest zien te redden in het bos, om je fysieke en mentale uithoudingsvermogen te testen. Waarna je 24 uur lang werd onderworpen aan hardhandige en vernederende ondervragingen, in stressvolle lichaamshoudingen, waarbij er hard tegen je werd geschreeuwd. Als je die test doorstaat, weet je pas hoe je in zo'n situatie reageert. Je hebt drie typen reacties: de freeze-, flight- of fight-modus. Het laatste is wat er in zo'n situatie voor zorgt dat je in leven blijft. Je komt in actie en gaat op zoek naar manieren om te ontsnappen.'

'Door zoiets mee te maken merk je ook wat je, als het er echt op aankomt, hebt aan de dingen die je binnen je opleiding hebt geleerd. Dat was voor mij uiteindelijk ook de reden om mijn bedrijf op te richten, waarmee ik trainingen verzorg aan het bedrijfsleven. Ik wil mensen bijbrengen dat ze tot meer in staat zijn dan ze vaak zelf denken. Mensen zitten zichzelf vaak in de weg doordat ze zich allerlei belemmeringen opleggen. Dat is wat ik mensen wil bijbrengen: dat ze hun grenzen kunnen verleggen.'

Defensie

'Ik denk dat de militaire wereld en het bedrijfsleven nog veel van elkaar kunnen leren. Mensen uit het bedrijfsleven kunnen baat hebben bij dingen die heel normaal zijn in de militaire wereld. Zoals jezelf een doel stellen, het belang van samenwerken en heldere structuren. Andersom kan het leger nog een hoop opsteken van het bedrijfsleven, zoals de omgang met medewerkers, maar ook de wendbaarheid. Het leger kan een vrij logge organisatie zijn die soms nog vastzit in een koudeoorlogsmentaliteit, waarbij het erom ging om te anticiperen op wat er ging gebeuren op een langere termijn, in plaats van in het hier en nu. Ondertussen is de wereld echter veranderd, niet alleen in maatschappelijk opzicht, maar ook in de zin van technologische ontwikkelingen. Daar moet je je als organisatie, maar ook als individu, wel snel aan kunnen aanpassen.'

De opleiding

Om vlieger bij de Luchtmacht te worden moet je eerst een selectieprocedure doorlopen, waarbij je wordt getest op je fysieke en mentale uithoudingsvermogen. Na een basisopleiding van een jaar aan de Koninklijke Militaire Academie (KMA) in Breda ga je je pas specialiseren. Tijdens de Elementaire Militaire Vliegeropleiding (EMVO) op vliegbasis Woensdrecht word je geschoold in zowel de theorie van het vliegen als de praktijk. Aan het eind van die periode wordt duidelijk met welk type toestel je verder gaat.

It's a (wo)man's world

In deze rubriek vertellen vrouwen hoe het is om te werken in een traditioneel door mannen gedomineerde werkomgeving

Fotografie: Defensie
Bron: Intermediair.nl

crossmenu